Bouwsteen cliënt en leerling
In de wereld van de gehandicaptenzorg is begrip voor mensen met een visuele beperking geen vanzelfsprekendheid. Team Visus, onderdeel van Visio, zet zich in om hier verandering in te brengen – niet alleen door specialistische zorg, maar ook door mensen zélf een stem te geven.
Team Visus is ontstaan met een helder doel: de visuele mogelijkheden en beperkingen van bewoners beter in kaart brengen en woongroepen ondersteunen bij bijpassende begeleiding. Ze voeren visueel functieonderzoeken uit, meten oogdruk en begeleiden bewoners in het leren omgaan met hulpmiddelen zoals brillen of zorgtechnologie. Ook verwijzen ze door naar specialisten in oriëntatie, mobiliteit of aangepaste begeleiding.
Maar hun inzet reikt verder dan medische ondersteuning. Vanuit de overtuiging dat echte inclusie begint bij herkenning en ontmoeting, ontwikkelde Team Visus een bijzonder initiatief: de workshop Beleven & Ervaren van een visuele beperking. Deze interactieve sessies worden gegeven aan zorgprofessionals, studenten en nieuwe medewerkers, met als doel hen letterlijk te laten ervaren hoe het is om slechtziend of blind te zijn.
Een sleutelfiguur in deze ontwikkeling is Monique Gering, consulent bij Visio en ambassadeur in de gehandicaptenzorg. Haar missie: het podium geven aan bewoners met een visuele beperking, zodat zij zelf kunnen laten zien wat ze wél kunnen. In 2020 nam Monique enkele bewoners mee naar een workshop die zij gaf aan studenten. “Hun aanwezigheid gaf zo’n extra dimensie,” vertelt ze. “Ze vertelden hun verhaal, studenten stelden vragen – er ontstond direct interactie.”
Dit moment bleek de kiem voor het Visio Promotieteam, kortweg het VIP-team. In dit team delen zeven bewoners hun persoonlijke ervaringen in workshops. De impact van hun verhalen is groot: deelnemers worden geraakt, stellen vragen en gaan vaak met een nieuw perspectief naar huis.
“Wie we zijn, wat we kunnen, wat we willen, waar we goed in zijn, wat onze kwaliteiten zijn en waar onze kracht ligt. Maar ook wat minder goed gaat, valkuilen, waar we blij van worden, nieuwsgierig naar zijn en waar we enthousiast van worden,” zegt een van de teamleden.
Tijdens de workshops voeren deelnemers opdrachten uit zoals braille lezen, blind puzzelen of navigeren met een simulatiebril. Daarnaast vertellen bewoners hun verhaal, ieder op hun eigen manier: met voorwerpen die symbool staan voor hun leven, met behulp van praatknoppen, visuele hulpmiddelen of apps. “Het mooiste is om mensen te enthousiasmeren voor het vak,” zegt Monique. “En dat lukt als je niet alleen theorie deelt, maar laat ervaren wat het betekent om met een visuele beperking te leven.”
“Hun aanwezigheid gaf zo’n extra dimensie. Ze vertelden hun verhaal, studenten stelden vragen – er ontstond direct interactie.”
De workshops worden onder andere gegeven op zorgopleidingen zoals Curio en Avans, en ook aan nieuwe medewerkers binnen Visio. Dankzij het succes van de input van bewoners hebben zij hun eigen ervaringsverhalen op maat gemaakt, die ze op scholen presenteren.
In 2023 ontving Team Visus subsidie om de workshop door te ontwikkelen. Sindsdien wordt samen met studenten van Social Work en zorgopleidingen gewerkt aan een scholingsprogramma dat beter aansluit bij mensen met een matige verstandelijke beperking of EMB. De wens is om dit lesprogramma in de toekomst breder beschikbaar te maken – ook voor andere afdelingen en organisaties.
De kracht van dit project? Volgens Monique ligt die bij de bewoners zelf. “Ze krijgen meer zelfvertrouwen, leren over hun eigen mogelijkheden en nemen zelfs tips terug naar hun woonlocatie.” Voor veel bewoners betekent het promotieteam dan ook meer dan alleen een rol in een workshop. Het geeft hen erkenning, trots en het besef dat ze iets bijdragen.
“Meedoen is niet alleen ergens zijn – het is ook iets betekenen,” benadrukt Monique. En dát is precies wat de bewoners van het VIP-team laten zien. 